Kültür Dünyası

İstanbul'un kalbinde yükselen Ayasofya, 537 yılında inşa edilmiş ve 1500 yılı aşkın süredir ayakta duran muhteşem bir yapıdır. Hem Bizans hem de Osmanlı mimarisinin izlerini taşır.

İstanbul'da 1616 yılında tamamlanan Sultanahmet Camii, altı minaresi ve iç mekânındaki mavi İznik çinileriyle ünlüdür. Osmanlı mimarisinin en görkemli örneklerinden biridir.

İstanbul'da 15. yüzyılda inşa edilen Topkapı Sarayı, yaklaşık 400 yıl boyunca Osmanlı padişahlarının ikametgâhı olmuştur. Bugün dünyanın en önemli müzelerinden biridir.

İstanbul'un Galata semtinde yükselen bu taş kule, 1348 yılında Cenevizliler tarafından inşa edilmiştir. Şehrin en yüksek noktalarından birini oluşturan kule, panoramik manzarasıyla ünlüdür.

Nevşehir'deki Derinkuyu ve Kaymaklı gibi yer altı şehirleri, binlerce yıl önce yumuşak volkanik kayaya oyulmuştur. Binlerce insanın yaşayabildiği bu şehirler, tarihin en ilginç yapılarındandır.

Muğla'nın Bodrum ilçesinde yer alan bu kale, 15. yüzyılda Haçlı şövalyeleri tarafından inşa edilmiştir. Bugün içinde Sualtı Arkeoloji Müzesi bulunmaktadır.

Denizli'deki Pamukkale, binlerce yıl boyunca sıcak su kaynaklarının oluşturduğu beyaz kireçtaşı teraslarıyla ünlüdür. Antik Hierapolis şehriyle birlikte UNESCO Dünya Mirası'dır.

Adıyaman'daki Nemrut Dağı'nın zirvesinde, Kommagene Krallığı'na ait devasa heykel başları bulunmaktadır. MÖ 1. yüzyılda inşa edilen bu anıt mezar, UNESCO Dünya Mirası'dır.

İzmir yakınlarındaki Efes, antik dünyanın en büyük ve en iyi korunmuş şehirlerinden biridir. Roma döneminde 250.000 nüfusuyla Akdeniz'in en önemli ticaret merkezlerinden biriydi.

Ankara'nın merkezinde yükselen bu kale, Roma döneminden itibaren çeşitli uygarlıklar tarafından kullanılmıştır. Bugün içinde tarihi bir mahalle ve müzeler bulunmaktadır.

1889 yılında Paris'te inşa edilen Eiffel Kulesi, başlangıçta geçici bir yapı olarak tasarlanmıştı. Gustave Eiffel tarafından tasarlanan bu demir kule, bugün dünyanın en çok ziyaret edilen yapılarından biridir.

Roma'da MS 80 yılında tamamlanan Colosseum, 50.000 seyirci kapasitesiyle antik dünyanın en büyük amfi tiyatrosudur. Gladyatör dövüşleri ve hayvan gösterileri burada yapılırdı.

Londra'da bulunan Buckingham Sarayı, İngiliz Kraliyet ailesinin resmi ikametgâhıdır. 1837'den beri kraliçe ve kral tarafından kullanılan saray, 775 odaya sahiptir.

Antoni Gaudí'nin başyapıtı olan Sagrada Familia, 1882'den beri inşa edilmekte olan ve hâlâ tamamlanmamış bir kilisedir. Doğadan ilham alan benzersiz tasarımıyla mimarlık tarihinin en özgün yapılarından biridir.

Atina'daki Akropolis tepesinde yer alan Parthenon, MÖ 447-432 yılları arasında inşa edilmiş antik bir tapınaktır. Tanrıça Athena'ya adanmış olan bu yapı, Batı medeniyetinin simgesi sayılır.

İngiltere'nin Wiltshire bölgesinde yer alan Stonehenge, MÖ 3000-1500 yılları arasında inşa edilmiş gizemli bir megalitik yapıdır. Taşların nasıl ve neden dikildiği hâlâ tam olarak bilinmemektedir.

Berlin'de 1791 yılında inşa edilen Brandenburg Kapısı, Alman birliğinin ve özgürlüğünün simgesidir. Soğuk Savaş döneminde Berlin Duvarı'nın hemen yanında yer alıyordu.

Paris'te yer alan Louvre, dünyanın en büyük ve en çok ziyaret edilen sanat müzesidir. Mona Lisa ve Venüs de Milo gibi paha biçilmez eserlere ev sahipliği yapar.

Almanya'nın Bavyera bölgesinde yer alan Neuschwanstein Şatosu, 19. yüzyılda Kral II. Ludwig tarafından yaptırılmıştır. Disney'in Uyuyan Güzel şatosuna ilham verdiği söylenir.

Vatikan'da yer alan St. Peter Bazilikası, dünyanın en büyük kilisesidir. Michelangelo'nun tasarladığı dev kubbesiyle Rönesans mimarisinin şaheseri sayılır.

Çin Seddi, yaklaşık 21.000 kilometre uzunluğuyla dünyanın en uzun insan yapımı yapısıdır. Çin'i kuzeyden gelen saldırılara karşı korumak için yüzyıllar boyunca inşa edilmiştir.

Hindistan'ın Agra şehrinde bulunan Tac Mahal, Babürlü İmparatoru Şah Cihan tarafından eşi Mümtaz Mahal'ın anısına yaptırılmıştır. Beyaz mermerden inşa edilen bu yapı, dünyanın en güzel binalarından biri olarak kabul edilir.

Kyoto'daki Kiyomizu-dera Tapınağı, 778 yılında kurulmuş ve bugünkü yapısı 1633'te yeniden inşa edilmiştir. Dağ yamacına çivi kullanılmadan inşa edilen ahşap platformuyla ünlüdür.

Kuala Lumpur'daki Petronas Kuleleri, 1998-2004 yılları arasında dünyanın en yüksek binaları unvanını taşıdı. İslam mimarisinden ilham alan tasarımıyla modern mimarinin simgesidir.

Kamboçya'daki Angkor Wat, 12. yüzyılda inşa edilmiş dünyanın en büyük dini yapı kompleksidir. Khmer İmparatorluğu'nun başyapıtı olan bu tapınak, Kamboçya'nın ulusal sembolüdür.

Dubai'deki Burj Khalifa, 828 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek binasıdır. 2010 yılında açılan bu gökdelen, modern mühendisliğin sınırlarını zorlamaktadır.

Tokyo'da 1958 yılında inşa edilen Tokyo Kulesi, Eiffel Kulesi'nden ilham alınarak tasarlanmıştır. 333 metre yüksekliğiyle uzun yıllar Japonya'nın en yüksek yapısı olmuştur.

Tibet'in başkenti Lhasa'da yer alan Potala Sarayı, 7. yüzyılda inşa edilmiş ve Dalai Lama'nın geleneksel ikametgâhı olmuştur. 3.700 metre yükseklikte yer alan bu saray, dünyanın en yüksek sarayıdır.

New York'ta 1931 yılında tamamlanan Empire State Binası, 443 metre yüksekliğiyle 40 yıl boyunca dünyanın en yüksek binası unvanını taşıdı. Art Deco mimarisinin başyapıtıdır.

San Francisco'da 1937 yılında açılan Golden Gate Köprüsü, 1.280 metre açıklığıyla uzun yıllar dünyanın en uzun asma köprüsü unvanını taşıdı. Turuncu rengi ve sis içindeki görüntüsüyle ikonikleşmiştir.

Rio de Janeiro'daki Corcovado Dağı'nın tepesinde yer alan bu İsa heykeli, 1931 yılında tamamlanmıştır. 38 metre yüksekliğiyle Brezilya'nın ve Güney Amerika'nın simgesi haline gelmiştir.

Peru'nun And Dağları'nda 2.430 metre yükseklikte yer alan Machu Picchu, 15. yüzyılda İnka İmparatorluğu tarafından inşa edilmiştir. Yüzyıllarca gizli kalan bu şehir, 1911'de yeniden keşfedilmiştir.

New York Limanı'nda yer alan Özgürlük Heykeli, 1886 yılında Fransa'nın ABD'ye hediyesidir. 93 metre yüksekliğiyle dünyanın en tanınan simgelerinden biridir.

Meksika'da yer alan Chichen Itza, Maya uygarlığının en önemli şehirlerinden biridir. El Castillo piramidi, yılda iki kez gün dönümünde yılanın gölgesini oluşturacak şekilde tasarlanmıştır.

Toronto'da 1976 yılında tamamlanan CN Tower, 553 metre yüksekliğiyle 34 yıl boyunca dünyanın en yüksek serbest duran yapısı unvanını taşıdı. Cam tabanlı gözlem platformuyla ünlüdür.

Mısır'ın Giza platosunda yer alan büyük piramitler, yaklaşık 4500 yıl önce inşa edilmiş ve hâlâ ayakta duran dünyanın en eski ve en büyük anıtlarından biridir.

Etiyopya'nın Lalibela şehrinde yer alan bu 11 kaya kilisesi, 12. yüzyılda tek parça kayadan oyularak inşa edilmiştir. Hristiyan dünyasının en kutsal mekânlarından biri olarak kabul edilir.

Fas'ın Kazablanka şehrinde yer alan Hassan II Camii, 210 metre yüksekliğindeki minaresiyle dünyanın en yüksek minaresine sahip camidir. Kısmen okyanus üzerine inşa edilmiştir.

Sudan'ın Meroë bölgesinde yer alan bu piramitler, Nubia Krallığı'na aittir ve Mısır piramitlerinden daha dik açılıdır. MÖ 300 - MS 350 yılları arasında inşa edilmiştir.

Mali'nin Djenné şehrinde yer alan bu cami, dünyanın en büyük kil yapısıdır. Her yıl düzenlenen büyük sıvama festivaliyle topluluk tarafından yenilenmektedir.

Ürdün'ün güneyinde yer alan Petra, Nabatiler tarafından kayaya oyularak inşa edilmiş antik bir şehirdir. "Hazine" olarak bilinen Al-Khazneh yapısı, dünyanın en etkileyici mimari eserlerinden biridir.

Abu Dhabi'deki Sheikh Zayed Camii, dünyanın en büyük camilerinden biridir. 82 kubbesi, 1.000 sütunu ve dünyanın en büyük el yapımı halısıyla ünlüdür.

Kudüs'teki Tapınak Dağı'nda yer alan Kubbet-üs Sahra, MS 691 yılında inşa edilmiş İslam mimarisinin en erken örneklerinden biridir. Altın kubbesiyle Kudüs'ün simgesi haline gelmiştir.

İran'ın Shiraz yakınlarında yer alan Persepolis, MÖ 518'de Pers İmparatoru Darius tarafından kurulmuştur. Antik dünyanın en görkemli saray komplekslerinden biri olan bu şehir, İskender tarafından yakılmıştır.

Irak'ta yer alan Babil, antik dünyanın en büyük şehirlerinden biriydi. Dünyanın 7 harikasından biri sayılan Asma Bahçeler'e ev sahipliği yaptığı düşünülmektedir.

Çin'deki Üç Boğaz Barajı, dünyanın en büyük hidroelektrik santralidir. Yangtze Nehri üzerinde inşa edilen bu dev yapı, 22.500 MW elektrik üretme kapasitesine sahiptir.

Brezilya ve Paraguay sınırında yer alan Itaipu Barajı, Paraná Nehri üzerinde inşa edilmiştir. Uzun yıllar dünyanın en büyük hidroelektrik santrali unvanını taşıdı.

ABD'de Nevada ve Arizona sınırında yer alan Hoover Barajı, 1936 yılında tamamlanmıştır. Büyük Buhran döneminde inşa edilen bu baraj, Art Deco mimarisiyle de dikkat çeker.

Mısır'ın Aswan şehrinde Nil Nehri üzerinde inşa edilen bu baraj, 1970 yılında tamamlanmıştır. Mısır'ın elektrik ihtiyacının büyük bölümünü karşılar ve Nil'in taşkınlarını önler.

New York'ta 1883 yılında açılan Brooklyn Köprüsü, Manhattan ile Brooklyn'i birbirine bağlar. Açıldığında dünyanın en uzun asma köprüsüydü ve modern mühendisliğin simgesi haline geldi.

Londra'da 1894 yılında açılan Tower Bridge, Thames Nehri üzerindeki açılır kapanır köprüsüyle ünlüdür. Gotik mimarisiyle hem işlevsel hem de estetik bir yapıdır.

Fransa'nın Millau şehrinde yer alan bu kablo askılı köprü, 2004 yılında açılmıştır. 343 metre yüksekliğindeki kulesiyle dünyanın en yüksek köprüsüdür.

Japonya'da 1998 yılında açılan Akashi Kaikyō Köprüsü, 1.991 metre açıklığıyla dünyanın en uzun asma köprüsüdür. Japonya'nın en şiddetli depremlerine dayanacak şekilde tasarlanmıştır.

Fransa'nın Nîmes şehri yakınlarında yer alan Pont du Gard, MS 1. yüzyılda Romalılar tarafından inşa edilmiş antik bir su kemeridir. 50 km uzaktaki suyu şehre taşımak için yapılmıştır.

İstanbul'daki Boğaz Köprüsü (15 Temmuz Şehitler Köprüsü), 1973 yılında açılmış ve Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlamaktadır. 1.560 metre açıklığıyla Türkiye'nin en uzun köprüsüdür.

İtalya'nın Pisa şehrinde yer alan bu kule, inşaatı sırasında zemin çökmesi nedeniyle eğilmeye başlamıştır. 1173'te başlayan inşaat 200 yıl sürmüş ve kule bugün 3.97 derece eğimlidir.

Moskova'daki Ostankino Kulesi, 1967 yılında tamamlanmış ve 540 metre yüksekliğiyle uzun yıllar Avrupa'nın en yüksek yapısı unvanını taşımıştır. Televizyon ve radyo yayınları için kullanılmaktadır.

Berlin'deki Fernsehturm, 1969 yılında Doğu Almanya tarafından inşa edilmiştir. 368 metre yüksekliğiyle Almanya'nın en yüksek yapısıdır ve şehrin her yerinden görülebilir.

Yeni Delhi'deki Qutub Minar, 12. yüzyılda inşa edilmiş 73 metre yüksekliğindeki bir minare kulesidur. Kızıl kumtaşından yapılan bu kule, UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Kuala Lumpur'daki KL Tower, 421 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek iletişim kulelerinden biridir. 1996 yılında tamamlanan kule, şehrin panoramik manzarasını sunar.